اشكال ساختماني-قسمت سوم

نوشته شده در کلیات و تعاریف 69 بدون نظر

اصولاً گدازه هاي اسيدي داراي چسبندگي زيادي  ميباشند و به همين علت، پس از خروج از دهانه آتشفشان در فاصله محدودي سرد و سخت  ميشوند و روانه هايي كوتاه و ضخيم و برجسته تشكيل مي دهند. برعكس گدازه هاي بازالتي بسيار سيال تر و به صورت  حفرههاي وسيع ظاهر  ميشوند و در تشكيل فلاتهاي آتشفشاني نقش مؤثري دارند. گاهي گدازه ها مسير رودها را مسدود ساخته و درياچه هاي سدي آتشفشاني ايجاد مي كنند. چنانچه منافذ يا شكافهاي خروجي متعدد و حجم فوران زياد باشد‘ فلاتهاي ساختماني وسيعي با شيب نامحسوس بوجود مي آيد . اين  عوارض اغلب به پرتگاههاي پله مانندي ختم مي شوند كه (تراپ) نام دارد. در شرايطي كه مواد تشكيل دهنده مخروط آتشفشاني بر اثر فرسايش از بين برود و گدازه داخل دهانه به علت مقاومت بيشتر ظاهر شود  عارضه نك تشكيل مي شود.

گسلها تمام سنگها را تحت تأثير قرار مي دهند. دخالت فرسايش سبب تغيير شكل صفحه گسل  ميشود. بنابراين در ارتباط با حركات گسل زا و دخالت فرسايش با اشكال متفاوتي از آن روبرو خواهيم بود.

پرتگاه گسل اوليه، مستقيماً از شكستن سنگها حاصل  ميشود. بنابراين پرتگاه در بالاي خط گسل قرار دارد. چنانچه فرسايش دخالت كرده باشد، پرتگاه گسل، در پشت صفحه گسل واقع  ميشود و ارتفاع آن كمتر از گسل اوليه خواهد بود. چنانچه قطعات طرفين گسل از دو سنگ متفاوت تشكيل شده و مقاومت يكساني نداشته باشند، پس از دخالت فرسايش پرتگاه خط گسل بوجود مي آيد. پرتگاه خط گشل بر قطعه اي منطبق خواهد بود كه سنگ داراي مقاومت بيشتري بوده است. بر حسب اينكه قطعه سخت و در كدام بخش گسل واقع شده باشد، نمونه گسل متفاوت خواهد بود. پس از دخالت فرسايش، ابتدا هر دو بخش هم سطح مي شوند. بنابراين پرتگاهي در توپوگرافي باقي نمي ماند. در اين شرايط، بسته به اينكه سنگ سخت در قطعه فرارو يا فرورو قرار داشته باشد، پس از دخالت فرسايش مجدداً پرتگاه ظاهر مي شود. اگر نگاه عارضه جديد در همان جهت قديمي باشد، پرتگاه خط گسل مستقيم است و برعكس. پرتگاه خط گسل معكوس ناميده مي شود. در صورتيكه بعد از ايجاد گسل و يا همزمان با آن، بخش فرورو از رسوبهاي جديد تخريبي انباشته شود، ظاهراً گسلي در توپوگرافي مشاهده نخواهد شد. اما پس از دخالت فرسايش و برداشت حداقل قسمتي از اين رسوبهاي جديد، گسلها مجدداً ظاهر مي شوند. اين گسلها به ترتيب، پرتگاه گسل بنشي و پرتگاه گسل مكشوف ناميده مي شوند. پرتگاه گسل مركب نتيجه دخالت مشترك ساخت زائي و فرسايش تفريقي است‘ بنابراين با شكل ساختماني مشخصي روبروهستيم‘ ساخت تمام پرتگاهها ي گسل و خط گسل و يا گسل پرشيب معكوس بر اثر دخالت عناصر آبهاي جاري بصورتسطوح كوچك مثلثي و يا ذوزنقه اي ظاهر مي شود. اين شبكه آبها عمود بر امتداد گسل و در جهت قطعه فرورو جريان دارند.

واحد هاي بزرگ اشكال ساختماني:كليه ناهمواري خشكيها، ابتدا به دو خانواده بزرگ سكوها و سيتم هاي چين خورده تقسيم مي شوند. سپس هر يك از اين دو واحد بزرگ به زيرواحدهاي كوچكتري تفكيك  ميگردند. در اين طبقه بندي  حوضههاي رسوبي و سپرها و  گرانكوههاي قديمي، منطبق بر سكوها  ميباشند و رشته هاي متفاوت چين خورده معمولاً در گروه سيستم  هاي چين خورده آلپي قرار مي گيرند.

حوضه هاي رسوبي واحدهايي از ناهمواريها  ميباشند كه بر اثر فرونشيني مداوم قسمتي از سكوها، مجدداً از رسوب انباشته شوند. اشكال ساختماني در اين حوضه ها اغلب ساده و مشابه مي باشند. شكل عمومي آن بصورت پهنه هموار يست كه غالبا داراي شبكه آب متمركز مي باشند. فراوانترين و مشخص ترين اين اشكال، ساختمانهاي بدون شيب و يك شيبي است.  بر اساس تفاوت هاي بين آنها به دو گروه حوضه هاي رسوبي سكوهاي آنته كامبرين و حوضه هاي رسوبي كالدونو- هرسنين  تقسيم مي شوند.

سكوهاي آنته كامبرين در درجه اول از نظر وسعت زياد جلب توجه مي كنند. و در عرضهاي ميان حاره اي و يا عرضهاي بلند قرار دارند. حوضه هاي اصلي رسوبي اين سكوها در برابر فرسايش تفريقي اشكال نسبتاً  همآهنگي بوجود مي آورند. بر روي سنگ پايه قديمي پوششهاي رسوبي كم ضخامت و دگرشيبي گسترش يافته كه از نظر سنگ شناسي تفاوت چنداني با يكديگر ندارند. اشكال ناهمواري تقريبا يكنواخت بوده و از اختلاف مقاومت پوشش رسوبي با سنگ پايه بر اثر فرسايش به صورت پرتگاههايي ظاهر مي شوند. حركات خشكي زا نقش وسيعي در آرايش افقي سنگها بر عهده دارند. گاهي بدليل مايل بودن پوشش رسوبي و سست بودن سنگ پايه ‘ كواستاهاي واقعي عظيمي بوجود مي آيند. در مجموع گاهي پرتگاههاي بزرگ و زماني فلاتهاي وسيع هموار يا تپه ماهوري ‘ عوارض مهم ناهمواري را تشكيل مي دهند.

حوضه هاي رسوبي سنگهاي كالدونو ـ هرسي نين در عرضهاي مياني و تا حدودي منحصراً در اروپا قرار داند كه مهمترين آنه در غرب اروپا و كوچكترين آنها در مشرق اين قاره وجود دارند. وسعت آنها بسيار كوچكتر از سكوهاي آنته كامبرين است ولي تنوع بيشتري در اشكال ساختماني آنها به چشم مي خورد. ضخامت قابل توجه  پوششهاي متراكم رسوبي بر روي سطح پايه قديمي به صورت تناوب منظم واحدهاي سخت و سست مي باشند. هرچه ساختمانهاي افقي و يك شيبي فراوان ترين عوارض ناهمواري را بوجود مي آورد، اما سستي نسبي سكوهاي بلورين به علت جواني نسبي آنها، امكان تجديد حركات زمين ساخت را فراهم ساخته و بنابراين بطور محلي چينهاو خميدگيها و گسلهايي نيز بوجود آمده اند.

سپرها و  گرانكوههاي قديمي، بخشي از سكوهاي بلورين  ميباشند كه بر اثر دخالت حركات بعدي  زمينساخت ارتفاع  يافتهاند.  سپرها واحدهايي از اشكال ساختماني هستند كه از ارتفاع يافتن سكوهاي آنته كامبرين بوجود آمده اند. و گران كوههاي قديمي منطبق بر قطعات سكوهاي كالدونو ـ هرسي نين  ميباشند و منحصراً در عرضهاي متوسط نيمكره شمالي قرار دارند و در آنها  مشخصترين اشكال ساختماني نتيجه حركات شكننده زمين ساختي است كه در درجه اول پرتگاههاي گسلي و در رتبه دوم اشكال آتشفشاني هستند.

رشتههاي ساده  چينخورده، منطبق بر ساختمانهايي است كه در نواحي مقدم يا خارجي سيستم هاي چين خورده شكل  ميگيرند. از مشخصات اين ساختمانها وسعت قابل توجه و تنوع اشكال ساختماني و تكرار آنها به صورت  رشتههاي موازي است. اين رشته ها در تمام عرض هاي جغرافيايي هم در دنياي قديم و هم در دنياي جديد گسترش يافته اند. رشته هاي چين خورده بر اساس اختلافات مشخص به دو نمونه ساده و مركب تقسيم مي شوند.

منشأ نمونه ژورايي يا زاگرسي حاصل مطابقت شكل ناهمواري با تغيير شكل زمين ساختي است. در  نمونههاي پيش آلپي ، با ناهمواريهايي روبرو خواهيم بود كه حالت توپوگرافي آن برعكس ساختمان چين خوردگي است و از مشخصات آن فراواني ناوهاي برجسته مي باشد. (زاگرس فارس). نمونه چين خوردگيهاي اطلسي، تركيب حد واسطي از  نمونههاي قبلي است.

هنگامي كه  سفرههاي رورانده در  ساختمانهاي  زمينشناسي ايجاد شوند، رشتههاي مركب چين خورده تشكيل مي شوند.

بنابراين اين پديده مخصوص ناو زمينهايي مي باشد كه در آن عوارضي پيچيده تر و نامنظم تر از نمونه هاي قبلي وجود دارد.

از برخورد واحدهاي متفاوت ساختماني اشكال متنوعي بوجود ميĤيد و نحوه مجاورت اين واحدها سه نوع ساختمان به صورت رويهم قرارگيري، رويارويي و تكميلي قابل تشخيص است. مجاورت به صورت رويهم قرارگيري مخصوص سپرها و  گرانكوههاي قديمي است كه بخشي از آنها به زير حوضه هاي رسوبي فرو رفته و به صورت  سنگپايه آنها  درآمدهاند. در چنين شرايطي پوشش رسوبي دگرشيب با ساختمان يك شيبي و سكوهاي بلورين با تنوع سنگ شناسي پهلو به پهلوي يكديگر قرار مي گيرند.

ممكن     است واحدهاي ساختماني در    برابر يكديگر قرار گيرند (رويارويي). اين شرايط اغلب در حاشيه رشتههاي چين خورده آلپ مشاهده  ميشود كه عامل اصلي پيدايش اين نوع مجاورت حركات شكننده به صورت گسلهاي متعدد مي باشد.

در حالتي ديگر مجاورت بين واحدهاي ساختماني به صورت گسترش تدريجي يكي از آنها بر روي ديگري بوجود ميايد.

(مجاورت تكميلي) . اين حالت در شرايطي بوجود مي آيد كه حركات زمين ساخت نوسان داشته و در زمانهاي متفاوت از شدت و ضعف برخوردار باشد. اين عمل اغلب به سود سيستم هاي چين خورده و به زيان سپرها و حوضه هاي رسوبي انجام مي شود. نمونه اين مجاورت در برخورد رشته كوههاي آند با سپر برزيل در كشور آرژانتين ظاهر مي شود.

 

موسسه علمی – تحقیقاتی چشم انداز هزاره سوم ملل

برگزاری دوره های آموزشی سنجش از دور (RS) و  سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)

زیر نظر اساتید مجرب

همراه با کارهای عملی و بصورت پروژه

– دوره جامع سنجش از دور (RS) و  سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)مقدماتی و پیشرفته

-دوره آموزشی انجام 10 پروژه درسنجش از دور (RS) و  سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)

-مشاوره مقاله و پایان نامه های مرتبط با سنجش از دور (ENVI) و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)

-دوره آموزشی مقاله نویسی علمی پزوهشی و  ISI ویژه دانشجویان سنجش از دور(RS) و  سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)

-برگزاری کلاس های خصوصی سنجش از دور(RS)  و  سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)

-برگزاری کارگاه های 2 روزه و7روزه سنجش از دور(RS) و  سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) در شهر و دانشگاه شما

– انجام پروژه های مکان یابی با AHP

-ترجمه متون عمومی و تخصصی سیستم های اطلاعات جغرافیایی( (GIS وسنجش از دور (RS) (در کوتاه ترین زمان ممکن در سراسر کشور)

-آموزش فن ترجمه در GISوRS

-فیلم آموزشی ArcGIS-ENVI-AHP-Google earth –PCI Geomatica

آدرس:

شیراز-خیابان فلسطین-چها راره حکیمی-نبش کفش فروشی چنته

شماره تماس:

07132320953

09382252774

Sjavizadeh@yahoo.com

 



دیدگاهتان را بنویسید

آدرس ما در گوگل

آدرس دفتر مرکزی

شيراز - خیابان فلسطین - چهارراه حکیمی - موسسه چشم انداز هزاره سوم ملل
تلفن:07132320953-07132320721
09382252774
Address: P.O.Box 71555-1111, Shiraz, IRAN
No. 3, 4th Floor, Sadaf Building, Beside of the Pars International Hotel, Zand Blvd.,Shiraz, IRAN
E-Mail: sjavizadeh@yahoo.com